HTZ a odchudzanie: hormonalna terapia zastępcza i waga

Mit: „htz powoduje tycie”. Fakty: przegląd Cochrane (28 RCT) nie znalazł związku między htz a przyrostem wagi. Przyrost wagi w menopauzie to efekt starzenia i spadku aktywności – nie hormonów z htz. htz może nawet zmniejszać tłuszcz wisceralny. Poniżej dane z badań.

Htz a waga – co mówi Cochrane

28 randomizowanych badań. Brak istotnej różnicy w wadze między kobietami na htz a grupą placebo.

Przegląd Cochrane (najwyższy poziom dowodów medycznych) obejmujący 28 RCT nie znalazł dowodów na to że htz powoduje przyrost masy ciała [1]. Kobiety na htz ważyły tyle samo co kobiety na placebo. Co więcej – niektóre badania sugerowały że htz może zmniejszać tłuszcz wisceralny (brzuszny) i poprawiać skład ciała.

Dlaczego kobiety myślą że htz tyje? Bo zaczynają htz W menopauzie – okresie kiedy każda kobieta naturalnie przybiera na wadze (spadek estrogenu → mniej aktywności → mniej mięśni → niższe TDEE). Korelacja ≠ przyczyna. htz nie tyje – menopauza zmienia metabolizm.

Menopauza i waga – prawdziwe przyczyny

Spadek estrogenu → redistribucja tłuszczu (z bioder na brzuch). Spadek masy mięśniowej → niższe TDEE. Spadek aktywności. Te 3 czynniki = +0,5 kg/rok bez zmiany diety.

• Spadek estrogenu: Tłuszcz migruje z bioder/ud na brzuch (wisceralny) – nawet przy tej samej wadze
• Sarkopenia: Utrata mięśni ~3-8%/dekadę po 30. r.ż. → mniej spalasz
• Niższa aktywność: Mniej energii, bóle stawów, gorsze samopoczucie → mniej ruchu → mniej NEAT

Więcej: jak schudnąć po 50, hormony a odchudzanie, sarkopenia.

Pytania i odpowiedzi

Odpowiedzi oparte na przeglądzie Cochrane i wytycznych klinicznych.

Czy powinnam zacząć htz żeby schudnąć?

Nie – htz nie jest lekiem na odchudzanie. htz jest na objawy menopauzy (uderzenia gorąca, bezsenność, suchość pochwy). Efekt na wagę: neutralny [1]. Na odchudzanie: deficyt kaloryczny + białko + ruch.

Czy htz pomoże z brzuchem?

Może – niektóre badania sugerują redukcję tłuszczu wisceralnego na htz. Ale efekt mały i niepewny. Trening siłowy + deficyt = silniejszy efekt na brzuch niż htz.

Jaką dietę na menopauzie?

Białko 1,2-1,6 g/kg (ochrona mięśni). Wapń 1000 mg/d (kości). Wit D 2000 IU/d. Deficyt 300-500 kcal. Trening oporowy 2-3×/tyg (sarkopenia!).

Czy htz jest bezpieczna?

Dla kobiet <60 lat, <10 lat od menopauzy – TAK (wg NAMS, IMS, Polskiego Towarzystwa Menopauzy). Konsultacja ginekolog zawsze przed rozpoczęciem.

Źródła

1. [1] Boardman HMP, Hartley L, Eisinga A et al. „Hormone therapy for preventing cardiovascular disease in post-menopausal women.” Cochrane Database of Systematic Reviews, 2015;(3):CD002229. PMC10183715 – pełny tekst (University of Oxford)
2. [2] Leidy HJ, Clifton PM, Astrup A et al. „The role of protein in weight loss and maintenance.” The American Journal of Clinical Nutrition, 2015;101(6):1320S-1329S. doi.org/10.3945/ajcn.114.084038 (Purdue University)
3. [3] Pontzer H, Yamada Y, Sagayama H et al. „Daily energy expenditure through the human life course.” Science, 2021;373(6556):808-812. PMC8370708 – pełny tekst (Duke University)